Gecələr səmada gördüyümüz ulduzlar sadəcə parlaq nöqtələr deyil. Onların hər birinin yaranma, inkişaf və məhv olma prosesi, ölçüsü, temperaturu və tərkibi fərqlidir. Bəziləri Günəşdən dəfələrlə böyük, bəziləri isə daha kiçikdir. XeberPlus.com ulduzlarla bağlı ən maraqlı 10 faktı təqdim edir.
1. Ulduzlar da doğulur və ölür.
Ulduzlar kosmosdakı qaz və toz buludlarının sıxlaşması nəticəsində yaranır. Milyonlarla və ya milyardlarla il sonra isə yanacaqları tükəndikdə həyatlarının son mərhələsinə keçirlər.
2. Günəş də bir ulduzdur.
Bizə ən yaxın ulduz Günəşdir. Digər ulduzlardan fərqli olaraq onu daha böyük və parlaq görməyimizin səbəbi Yerə çox yaxın olmasıdır.
3. Kainatda Günəşdən milyonlarla dəfə böyük ulduzlar var.
Bəzi nəhəng ulduzlar o qədər böyükdür ki, Günəş onların yanında çox kiçik görünərdi. Məsələn, ən iri məlum ulduzlardan bəzilərinin radiusu Günəşin radiusundan min dəfədən çox böyük ola bilər.
4. Bəzi ulduzlar Günəşdən milyonlarla dəfə parlaq ola bilər.
Kütləsi və temperaturu çox böyük olan bəzi ulduzlar Günəşdən milyon dəfələrlə çox enerji yaya bilir.
5. Səmada gördüyümüz ulduzların işığı keçmişdən gəlir.
Ulduzlar Yerdən çox uzaqda yerləşdiyinə görə onların işığının bizə çatması illər, hətta minlərlə və milyonlarla il çəkə bilər. Buna görə səmaya baxarkən əslində ulduzların keçmişdəki görüntüsünü görürük.
6. Ulduzların sayı təsəvvür etdiyimizdən qat-qat çoxdur.
Təkcə Süd Yolu qalaktikasında yüz milyardlarla ulduzun olduğu düşünülür. Kainatda isə milyardlarla qalaktika mövcuddur.
7. Bütün ulduzlar eyni ölçüdə deyil.
Bəzi ulduzlar Günəşdən bir qədər kiçik olduğu halda, nəhəng ulduzlar ondan yüzlərlə dəfə böyük ola bilər.
8. Ulduzların tərkibində dəmir və digər elementlər var.
Ulduzlar əsasən hidrogen və heliumdan ibarətdir. Lakin onların daxilində karbon, oksigen, dəmir və digər elementlər də mövcud ola bilər.
9. Bəzi ulduzlar bir-birinin ətrafında fırlanır.
Səmada gördüyümüz hər ulduz tək deyil. Bir çox ulduz iki və ya daha çox ulduzdan ibarət sistemlərin tərkibindədir və onlar ortaq cazibə mərkəzi ətrafında hərəkət edirlər.
10. Bəzi ulduzlar saniyədə yüzlərlə dəfə fırlanır.
Pulsar adlanan bəzi neytron ulduzları inanılmaz sürətlə öz oxu ətrafında fırlanır. Onların bəziləri saniyədə yüzlərlə dövr edə bilir. Bu, onları kainatdakı ən sürətli fırlanan obyektlərdən birinə çevirir.
