Alimlərin apardığı genişmiqyaslı araşdırmaya görə, dünyanın ən böyük iki buz örtüyü olan Qrenlandiya və Antarktida son 47 ildə rekord həcmdə buz itirib.

XeberPlus.com xəbər verir ki, 58 alimin iştirak etdiyi və Scientific Data jurnalında yayımlanan hesablamalara əsasən, 1979-cu ildən bu yana bu bölgələrdən təxminən 12,5 trilyon ton buz əridiyi müəyyən edilib. Bu miqdar qlobal dəniz səviyyəsinin təxminən 31 millimetr yüksəlməsinə səbəb olub.

Araşdırmada diqqət çəkən məqam odur ki, buz itkisi əsasən sadəcə səthdə ərimə nəticəsində baş vermir. İtkinin böyük hissəsi buzlaqların sürətlənərək okeanlara daha çox buz daşıması ilə bağlıdır.

Alimlər 27 fərqli peyk missiyasından əldə olunan məlumatları birləşdirərək 1970-ci illərdən bu günə qədər buz kütlələrində baş verən dəyişiklikləri araşdırıblar.

Antarktidadakı buz itkisi əsasən okean sularının istiləşməsi ilə əlaqələndirilir. İsti sular buzlaqları aşağıdan aşındıraraq onların dənizə doğru daha sürətlə hərəkət etməsinə səbəb olur. Xüsusilə Qərbi Antarktidadakı böyük buzlaqlar bu prosesdən daha çox təsirlənir.

Qrenlandiyada isə vəziyyət son onilliklərdə daha da sürətlənib. 1970-ci illərdə nisbətən sabit olan buz örtüyü, son illərdə ildə yüz milyardlarla ton buz itirməyə başlayıb.

Alimlər bildirirlər ki, son illərdə bəzi dövrlərdə buz itkisi azalsa da, bu, uzunmüddətli yaxşılaşma demək deyil. Qısa müddətli hava dəyişiklikləri prosesi müvəqqəti zəiflədə bilər, lakin qlobal istiləşmənin təsirləri davam edir.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, dəniz səviyyəsinin bir neçə santimetr qalxması belə sahilyanı bölgələrdə yaşayan milyonlarla insan üçün daşqın və eroziya riskini artırır. Bu səbəbdən peyk müşahidələri gələcək iqlim dəyişikliklərini izləmək üçün əsas vasitələrdən biri hesab olunur.