İnternet reklamları vasitəsilə həyata keçirilən kiberhücumların miqyası üzə çıxıb. Araşdırmalara görə, zərərli kodlar yerləşdirilmiş reklamlar vasitəsilə istifadəçilərin cihazlarına casus proqramlar yüklənib. Hücumların hədəfində Qətərin “Əl-Cəzirə” media qurumuna məxsus 45 cihazın olduğu bildirilir.
XeberPlus.com xəbər verir ki, Toronto Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən Citizen Lab rəqəmsal araşdırma qrupu bu barədə hesabat yayıb. Hesabatda İsraildə yerləşən Discover Tech reklam texnologiyaları şirkəti ilə Candiru adlı casus proqram istehsalçısı arasındakı əlaqələr araşdırılıb. Tədqiqatçılar 2024 və 2025-ci illərdə reklam şəbəkələrindən istifadə etməklə hədəf cihazlara zərərli proqramların yerləşdirildiyini bildiriblər.
Araşdırmaya əsasən, hücumun ən təhlükəli tərəfi istifadəçilərin reklam keçidlərinə daxil olmasına belə ehtiyac olmamasıdır. Adi reklam kimi görünən məzmunun daxilindəki zərərli kodlar müəyyən şəraitdə cihazlara müdaxilə etmək və məlumat toplamaq üçün istifadə edilə bilər. Bu üsul “klik tələb etməyən hücum” adlandırılır.
Citizen Lab-ın məlumatına görə, Discover Tech ilə əlaqəli reklamlar mart-iyun ayları arasında dünyanın müxtəlif ölkələrində təxminən 200 min internet saytında, eləcə də Android və iOS əməliyyat sistemlərində işləyən tətbiqlərdə nümayiş etdirilib. Reklamların NATO, Avropa Parlamenti və ABŞ Müdafiə Nazirliyi kimi qurumlarla əlaqəli şəbəkələrdə də göründüyü bildirilir. Bununla belə, həmin qurumların cihazlarına casus proqramların yerləşdirildiyini təsdiqləyən konkret sübut təqdim olunmayıb.
Hesabatda Discover Tech şirkətinin “Controlium” platforması vasitəsilə istifadəçilər haqqında profillər formalaşdırdığı da qeyd edilir. İddialara görə, istifadəçilərin maraqları, yerləşmə məlumatları və internetdəki davranışları onların hədəf seçilməsinə kömək edə bilər. Bu məlumatların casus proqram əməliyyatlarında necə istifadə olunduğu isə araşdırmanın əsas istiqamətlərindən biridir.
Araşdırmanın nəticələrindən sonra Google şirkətin reklam platformalarına çıxışını məhdudlaşdırıb, reklam sənayesi təşkilatı IAB Europe isə Discover Tech-i təsdiqlənmiş təchizatçılar siyahısından çıxarıb. Google nümayəndəsi şirkətin reklam siyasətini sistemli şəkildə pozduğuna görə bloklandığını bildirib. Discover Tech və Candiru şirkətləri isə xəbərdə qeyd olunan sorğulara cavab verməyib.
Hadisə reklam şəbəkələrinin yalnız kommersiya məqsədləri üçün deyil, həm də kiberhücumlarda istifadə oluna biləcəyinə dair narahatlıqları artırıb. Mütəxəssislər istifadəçilərə əməliyyat sistemlərini mütəmadi yeniləməyi, etibarlı təhlükəsizlik proqramlarından istifadə etməyi və şübhəli internet fəaliyyətinə qarşı diqqətli olmağı tövsiyə edirlər.
