Yaponiyanın Tokio Universitetində aparılan araşdırmada insan kök hüceyrələrindən yaradılan üç beyin orqanoidi bir-birinə bağlanaraq yeni sinir sistemi modeli hazırlanıb. Alimlər bu sistemdə təkrarlanan elektrik siqnallarına qarşı zamanla dəyişən reaksiyalar müşahidə edib.
XeberPlus.com xəbər verir ki, tədqiqat zamanı laboratoriya şəraitində yetişdirilən üç mini beyin xüsusi mikroelektrod çiplərinə yerləşdirilib və onların bir-biri ilə sinir əlaqələri yaratması təmin olunub.
“Communications Biology” elmi jurnalında yayımlanan araşdırmaya Tokio Universitetindən nevroloq Yoshiho Ikeuchi rəhbərlik edib. Alimlər müxtəlif sayda orqanoidlərdən ibarət sistemləri müqayisə edərək onların siqnalları necə emal etdiyini araşdırıblar.
Təcrübə çərçivəsində sinir şəbəkəsinə 14 gün ərzində hər gün iki fərqli mənbədən 100 elektrik impulsu göndərilib. Orqanoidlərin reaksiyaları süni intellekt əsaslı analiz üsulları ilə yoxlanılıb və sistemin siqnalların mənbəyini ayırd etmək bacarığı qiymətləndirilib.
Araşdırmanın nəticələrinə görə, üç orqanoiddən ibarət sistemdə siqnalları fərqləndirmə qabiliyyəti zamanla yaxşılaşıb. İlk mərhələdə təxminən 50 faiz olan düzgün ayırdetmə göstəricisinin təkrarlanan stimullar nəticəsində artdığı müşahidə edilib. Tək və iki orqanoidli sistemlərdə isə eyni inkişaf qeydə alınmayıb.
Alimlər bildiriblər ki, üç mini beyindən ibarət quruluşda bəzi hüceyrə qruplarının reaksiyaları getdikcə daha fərqli xarakter alıb. Daimi elektrik stimulu verilməyən nəzarət qrupunda belə dəyişikliklərin müşahidə olunmaması prosesin təkrarlanan siqnallarla əlaqəli ola biləcəyini göstərib.
Tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, bu nəticələr mini beyinlərin şüur qazandığı və ya insan kimi düşünə bildiyi anlamına gəlmir. Araşdırmanın əsas məqsədi beynin məlumatları necə emal etdiyini və öyrənmə prosesində sinir əlaqələrinin necə dəyişdiyini daha yaxşı anlamaqdır.
Alimlər gələcək mərhələdə daha mürəkkəb siqnalların orqanoidlər tərəfindən necə qəbul edildiyini və sinir hüceyrələri arasındakı əlaqələrin öyrənmə mexanizmlərinə təsirini araşdırmağı planlaşdırırlar.








