Süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı ilə böyük məlumat mərkəzlərinə olan enerji və soyutma tələbatı artır. Google isə gələcəkdə süni intellekt hesablamalarının bir hissəsini Yer kürəsindən kənara daşımaq üçün yeni layihə üzərində işləyir.
XeberPlus.com xəbər verir ki, Google “Project Suncatcher” adlı layihə çərçivəsində süni intellekt çiplərini ilk dəfə orbitdə sınaqdan keçirməyə hazırlaşır.
Məlumata görə, oktyabrın 1-də SpaceX-in Falcon 9 raketi vasitəsilə eksperimental peykin aşağı Yer orbitinə göndərilməsi planlaşdırılır. Soyuducu ölçüsündə olacaq peyk üzərində Google tərəfindən hazırlanmış 4 Tensor Processing Unit (TPU) süni intellekt sürətləndiricisi yerləşdiriləcək.
Bu mərhələdə məqsəd kosmosda tam ölçülü məlumat mərkəzi qurmaq deyil. Əsas hədəf süni intellekt çiplərinin raket buraxılışı, radiasiya, temperatur dəyişiklikləri və kosmos şəraitində işləmə qabiliyyətini yoxlamaqdır.
Google-un bu istiqamətə marağının əsas səbəblərindən biri enerji məsələsidir. Şirkətin hesablamalarına görə, uyğun orbitdə yerləşən günəş panelləri Yer səthindəki analoji sistemlərdən daha yüksək enerji istehsal edə bilər.
Kosmosda peyklərin uzun müddət günəş işığı qəbul etməsi böyük batareyalara ehtiyacı azaltmaq və süni intellekt sistemlərini daha davamlı enerji ilə təmin etmək imkanı yarada bilər.
Kosmosda məlumat mərkəzi yaratmağın əsas çətinliklərindən biri istiliyin idarə edilməsidir.
Yer üzündə məlumat mərkəzlərində güclü soyutma sistemlərindən istifadə edilir. Lakin vakuum şəraitində adi soyutma üsullarından istifadə etmək mümkün deyil.
Google-un sınaq peykində çiplərin yaratdığı istilik xüsusi istilik boruları vasitəsilə radiatorlara ötürüləcək. İlk mərhələdə prosessorların qısa müddətli işlədilməsi və daha sonra soyudulması planlaşdırılır.
Google çipləri kosmosa göndərilməzdən əvvəl Yer üzündə radiasiya sınaqlarından keçirib. Şirkətin məlumatına görə, TPU çipləri gözləniləndən daha yüksək davamlılıq göstərib.
Lakin alimlər bildirirlər ki, laboratoriya testləri ilə real kosmos şəraiti arasında fərq var. Buna görə də orbitdə keçiriləcək sınaq layihənin ən vacib mərhələlərindən biri olacaq.
Google-un uzunmüddətli planı yalnız bir peyk üzərində çip işlətmək deyil. Şirkət gələcəkdə yüzlərlə peykdən ibarət, bir-biri ilə yüksək sürətli bağlantılar vasitəsilə əlaqələndirilən süni intellekt infrastrukturu yaratmağı nəzərdə tutur.
Belə bir sistem Yer üzündəki böyük məlumat mərkəzlərinə bənzər şəkildə fəaliyyət göstərə bilər. Bunun üçün peyklər arasında yüksək sürətli optik rabitə, enerji təminatı və idarəetmə problemlərinin həlli tələb olunur.
Google-un Project Suncatcher layihəsi hələ ilkin mərhələdə olsa da, gələcəkdə süni intellekt məlumat mərkəzlərinin kosmosda yerləşdirilməsi ideyasına doğru atılan ilk addımlardan biri hesab olunur.
