İnsanlığın Yer qabığının dərinliklərini araşdırmaq üçün həyata keçirdiyi ən böyük layihələrdən biri Rusiyanın Kola yarımadasında yerləşən Kola Super Dərin Sondaj Quyusu olub. Bu layihə 1970-ci ildə başlayıb və 1989-cu ildə təxminən 12 262 metr dərinliyə çataraq dünyanın ən dərin süni qazıntısı kimi tarixə düşüb.
Araşdırmalar zamanı alimlər gözlənilməz nəticələr əldə ediblər. Quyunun dərinliklərində yüksək temperatur və təzyiqə baxmayaraq, 2 milyard ildən çox yaşı olduğu düşünülən təkhüceyrəli canlılara aid mikrofosillər aşkar edilib. Bu tapıntılar Yer üzündə ilkin həyat şəraitinin öyrənilməsi üçün mühüm məlumatlar verib.
Lakin dərinlik artdıqca temperatur gözləniləndən daha yüksək olub. 180-212 dərəcəyə çatan istilik avadanlıqların işləməsini çətinləşdirib və maliyyə problemləri ilə birlikdə layihənin 1992-ci ildə dayandırılmasına səbəb olub.
Bu gün Kola quyusu aktiv istifadə olunmasa da, əldə edilən məlumatlar yer qabığının quruluşu, dərinliklərdə su hərəkətləri və gələcək geotermal enerji araşdırmaları üçün mənbə kimi istifadə olunur.
