Kalamarlar dənizlərin ən maraqlı və sirli canlıları arasında yer alır. Onların çevik hərəkəti, təhlükə zamanı mürəkkəbəbənzər maye buraxması və ətraf mühitə uyğunlaşmaq qabiliyyəti uzun illərdir alimlərin diqqətini çəkir. Görünüşcə sadə təsir bağışlasalar da, kalamarların həyat tərzi və davranışları haqqında çoxlarının bilmədiyi olduqca maraqlı faktlar var.
XeberPlus.com bu faktları təqdim edir:
1. Kalamarların xarici qabığı yoxdur, lakin bədənlərinin daxilində “pen” adlanan elastik daxili skelet yerləşir. Bu quruluş onların bədəninə dayaq verir və formasını qorumağa kömək edir. Maraqlıdır ki, bu daxili quruluş kalamarların təkamül prosesində itirdiyi xarici qabığın bir növ qalıq forması hesab olunur.
2. Kalamarlar rənglərini və bədənlərindəki naxışları çox sürətlə dəyişə bilirlər. Bunun üçün dərilərində xromatofor adlanan xüsusi piqment hüceyrələrindən istifadə edirlər. Bu qabiliyyət onları həm kamuflyaj edir, həm də digər canlılarla ünsiyyətdə müəyyən rol oynaya bilir.
3. Kalamarların hərəkət sistemi olduqca qeyri-adidir. Onlar bədənlərinə su çəkir, daha sonra həmin suyu sifon adlanan borudan güclə xaric edirlər. Yaranan reaktiv qüvvə kalamarı əks istiqamətdə sürətlə hərəkət etdirir. Bu səbəbdən kalamarlar qəfil sürətlənə və istiqamətlərini dəyişə bilirlər.
4. Bəzi kalamar növləri sudan sıçrayaraq müəyyən məsafəni havada qət edə bilir. Onlar qollarını və üzgəclərini açaraq havada süzürlər. Bu üsul xüsusilə yırtıcılardan qaçmaq üçün istifadə olunur.
5. Kalamarların gözləri bədən ölçülərinə nisbətən olduqca böyükdür. Xüsusilə dərin sularda yaşayan bəzi növlərin gözləri nəhəng ölçülərə çata bilir. Böyük gözlər zəif işıqlı dərinliklərdə ov və təhlükələri görmək üçün mühüm üstünlük yaradır.
6. Bəzi dərin dəniz kalamarları özləri işıq yarada bilirlər. Bu xüsusiyyət biolüminessensiya adlanır. Yaratdıqları işıqdan ovlarını cəlb etmək, yırtıcıları çaşdırmaq və ya digər canlılarla qarşılıqlı əlaqədə olmaq üçün istifadə edə bilirlər.;
7. Kalamarların qollarında çoxlu sayda sorucu disk yerləşir. Onlar bu disklərlə ovlarını möhkəm tutur, daha sonra dimdiyə bənzəyən sərt ağızları ilə qidanı parçalayırlar. Bəzi kalamarlar özlərindən kiçik digər kalamarları da ovlaya bilir.
8. Təhlükə zamanı kalamarın mürəkkəbəbənzər maye buraxması onun ən məşhur müdafiə üsullarından biridir. Bu maddə suyu tündləşdirərək yırtıcının görməsini çətinləşdirir və kalamara qaçmaq üçün vaxt qazandırır.
9. Kalamarların bəzi növləri inanılmaz sürətlə böyüyür və nisbətən qısa ömür sürür. Onların həyatı əsasən böyümək, qidalanmaq və çoxalma üzərində qurulur. Bu sürətli həyat dövrü onların dəniz ekosistemində mühüm rol oynamasına səbəb olur.
10. Kalamarların qeyri-adi hərəkət və kamuflyaj qabiliyyətləri alimlərin də diqqətini çəkir. Onların bədən quruluşu və su altında hərəkət prinsipi robot texnologiyalarında, rəng dəyişdirən materialların hazırlanmasında və biomimetika üzrə araşdırmalarda ilham mənbəyi kimi öyrənilir.
