Ana! Ana!.. O adın qarşısında bir qul tək 
Həmişə səcdədə olmaq mənə fəxarətdir,
Onun əliylə bəla bəhrinə yuvarlansam, 
Yenə xəyal edərəm bəzmi-istirahətdir. 

Azərbaycan ədəbiyyatının yetişdirdiyi ən böyük sənətkarlardan biri Cəfər Cabbarlıdır. Qısa ömür sürməsinə baxmayaraq, dramaturq, şair, yazıçı, rejissor və ictimai xadim kimi zəngin yaradıcılıq irsi yaradıb. Onun əsərlərində azadlıq, qadın hüquqları, milli kimlik, cəmiyyətin problemləri və insan taleyi əsas mövzulardan biri olub. Cabbarlının dramaturgiyası Azərbaycan teatrının inkişafında mühüm mərhələ hesab edilir.

Cəfər Qafar oğlu Cabbarlı 1899-cu il martın 20-də Xızı kəndində anadan olub. O, kiçik yaşlarında atasını itirib və ailəsi ilə birlikdə Bakıya köçüb. Maddi çətinliklərə baxmayaraq, təhsil almağa davam edib. İlk təhsilini mollaxanada aldıqdan sonra rus-tatar məktəbində, daha sonra Bakı Politexnik Məktəbində oxuyub.

Cəfər Cabbarlının ədəbiyyata marağı hələ gənc yaşlarından başlayıb. İlk şeirləri və yazıları mətbuatda dərc olunub. O, yaradıcılığının ilk dövrlərində şeir və hekayələr yazsa da, sonralar əsas diqqətini dramaturgiyaya yönəldib. Onun əsərləri Azərbaycan teatr səhnəsində böyük maraqla qarşılanıb.

Cabbarlının yaradıcılığında qadın azadlığı və cəmiyyətin yenilənməsi xüsusi yer tutur. “Sevil” əsərində Azərbaycan qadınının cəmiyyətdəki mövqeyi, savadsızlıq və köhnə düşüncə tərzi tənqid edilir. Bu əsər əsasında çəkilən “Sevil” filmi də Azərbaycan kino tarixində mühüm hadisələrdən biri hesab olunur.

Dramaturqun “Aydın”, “Oqtay Eloğlu”, “Od gəlini”, “Almaz”, “1905-ci ildə”, “Yaşar” və “Solğun çiçəklər” kimi əsərləri Azərbaycan teatrının klassik nümunələri sırasına daxildir. Bu əsərlərdə insan xarakterləri, sosial problemlər və tarixi hadisələr bədii şəkildə əks etdirilib.

Cabbarlının “Od gəlini” əsəri Azərbaycan tarixinin mühüm dövrlərindən birinə həsr olunub. Əsərdə azadlıq ideyaları, xalqın mübarizəsi və milli düşüncə ön plana çəkilir. “Oqtay Eloğlu” əsərində isə teatr sənətinə bağlı bir sənətkarın həyatı və arzuları təsvir edilir.

Cəfər Cabbarlı 1934-cü il dekabrın 31-də ürək xəstəliyi səbəbilə Bakıda vəfat edib. Onun ölümü Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyəti üçün böyük itki olub. Cəmi 35 il ömür sürən sənətkar qısa zamanda böyük ədəbi irs yaradıb.

Cabbarlının əsərləri bu gün də teatr səhnələrində nümayiş olunur, filmləri izlənilir və yaradıcılığı araşdırılır. Onun adı Azərbaycan ədəbiyyatı tarixində milli dramaturgiyanın inkişafına böyük töhfə vermiş sənətkar kimi yaşayır.

2018-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Cəfər Cabbarlının 120 illik yubileyi qeyd olunub. Bu, böyük sənətkarın Azərbaycan mədəniyyətindəki mövqeyinin göstəricilərindən biri olub.