Elm adamları indiyədək hazırlanmış ən dəqiq zaman ölçmə cihazlarından birini yaradıb. Yeni lutesium əsaslı atom saatı inanılmaz dəqiqliyi ilə gələcəyin zaman standartlarını dəyişə bilər.

XeberPlus.com xəbər verir ki, Sinqapur Milli Universitetinin Kvant Texnologiyaları Mərkəzində hazırlanan lutesium atom saatı zaman ölçməsində rekord nəticə göstərib.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, saat saniyəni ölçərkən 10¹⁹ səviyyəsində çox kiçik xəta payına malikdir. Bu, indiyədək optik atom saatları arasında qeydə alınan ən yüksək dəqiqlik göstəricilərindən biri hesab olunur.

Atom saatları adi saatlar kimi mexaniki hissələrlə deyil, atomların enerji dəyişiklikləri ilə işləyir. Yeni sistemdə əsas istinad nöqtəsi lutesium-176 ionu olub. Alimlər bu atomun temperatur dəyişikliklərindən və maqnit sahələrindən çox az təsirləndiyini müəyyən ediblər.

Bu xüsusiyyət saatın daha sabit işləməsinə imkan verir. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, belə bir saat hətta çox fərqli iqlim şəraitində, məsələn, isti səhradan soyuq Antarktidaya qədər də yüksək dəqiqliyini qoruya bilər.

Alimlər iki lutesium saatını 200 saat ərzində müqayisə edərək onların işləməsindəki fərqi ölçüblər. Nəticədə tarixdə ən dəqiq saat müqayisələrindən biri əldə olunub.

Yeni texnologiyanın əsas üstünlüklərindən biri isə yerçəkim qüvvəsindəki çox kiçik dəyişiklikləri ölçə bilməsidir. Bu səviyyədə dəqiq saatlar hətta bir neçə millimetrlik hündürlük fərqindən yaranan zaman dəyişikliklərini hiss edə bilir.

Bu imkan gələcəkdə Yer səthindəki dəyişikliklərin izlənməsi, geoloji araşdırmalar və fundamental fizika tədqiqatları üçün istifadə oluna bilər.

Hazırda saniyənin rəsmi ölçüsü sezium atomlarına əsaslanır. Lakin daha dəqiq optik atom saatlarının inkişafı ilə alimlər gələcək illərdə saniyə anlayışının yenidən müəyyən edilə biləcəyini bildirirlər.

Tədqiqatçılar növbəti mərhələdə bu böyük laboratoriya cihazını daha kiçik və daşına bilən sistemə çevirməyi planlaşdırırlar.